دیوریت (Diorite) یک سنگ آذرین نفوذی (درونی) با بافت دانهدرشت است که از نظر ترکیب شیمیایی بین گرانیت و بازالت قرار میگیرد. این سنگ معمولاً به دلیل وجود بلورهای روشن پلاژیوکلاز در کنار کانیهای تیره مانند هورنبلند و بیوتیت، ظاهری خالدار و معروف به «نمک و فلفلی» (Salt and Pepper) دارد.
نحوه تشکیل
دیوریت از سرد شدن آهسته ماگمای حدواسط در زیر سطح زمین تشکیل میشود. این سنگ بیشتر در مناطق مرتبط با فرورانش صفحات زمینساختی و به صورت تودههای نفوذی، دایکها و سیلها یافت میشود. دیوریت معادل نفوذی سنگ آتشفشانی آندزیت است.
ترکیب کانیشناسی
کانیهای اصلی دیوریت عبارتاند از:
پلاژیوکلاز سدیمدار (کانی غالب)
هورنبلند
بیوتیت
پیروکسن
در برخی نمونهها مقدار کمی کوارتز یا فلدسپار پتاسیم نیز وجود دارد.
ویژگیهای فیزیکی
رنگ: خاکستری روشن تا خاکستری تیره
بافت: دانهدرشت
سختی: ۶ تا ۷ در مقیاس موس
چگالی: حدود ۲٫۸ تا ۳ گرم بر سانتیمتر مکعب
ویژگی شاخص: ظاهر سیاه و سفید یا «نمک و فلفلی»
تفاوت دیوریت و آندزیت
دیوریت و آندزیت ترکیب کانیشناسی مشابهی دارند، اما دیوریت در اعماق زمین بهآرامی سرد میشود و بلورهای درشت دارد، در حالی که آندزیت در سطح زمین بهسرعت سرد شده و بافتی ریزدانه دارد.
کاربردها
دیوریت به دلیل استحکام و دوام بالا کاربردهای گستردهای دارد، از جمله:
سنگدانه برای راهسازی و بتن
زیرسازی جادهها و ساختمانها
سنگ نما، کفپوش، پله و جدول
کانتر، سنگ تزئینی و پوششهای معماری
ساخت مجسمهها، یادبودها و آثار تاریخی
در صنعت سنگ ساختمانی، دیوریت صیقلخورده گاهی با نام تجاری «گرانیت» عرضه میشود، هرچند از نظر زمینشناسی گرانیت واقعی نیست.
دیوریت در تاریخ
دیوریت از دوران باستان برای ساخت ابزار، مجسمه و بناهای مهم استفاده میشد. یکی از مشهورترین آثار ساختهشده از این سنگ، Code of Hammurabi است که قوانین پادشاه بابلی Hammurabi بر روی آن حک شده و از مهمترین آثار تاریخی جهان به شمار میرود.
جمعبندی
دیوریت سنگی آذرین، نفوذی و دانهدرشت است که عمدتاً از پلاژیوکلاز، هورنبلند، بیوتیت و پیروکسن تشکیل شده است. ظاهر نمک و فلفلی، مقاومت بالا، دوام زیاد و قابلیت صیقلپذیری مناسب، این سنگ را به یکی از گزینههای مهم در ساختمانسازی، راهسازی و سنگهای تزئینی تبدیل کرده است.
دیوریت صیقلی: این عکس نمونهای از دیوریت را نشان میدهد که ممکن است در یک پیشخوان صیقلی، سنگ نما یا کاشی کف ظاهر شود. احتمالاً در فروشگاههای کابینت یا فروشگاههای لوازم ساختمانی به عنوان "گرانیت سفید" به بازار عرضه میشود. کپیرایت عکس iStockphoto / jskiba.