☯............................................................☯
«وحشی بافقی»
حوضی از هر طرف چو یشم در او
خیره از بس اشعه چشم در او
☯............................................................☯
«مولانا»
هر کجا گوشی بد از وی چشم گشت
هر کجا سنگی بد از وی یشم گشت
☯............................................................☯
«مولانا»
چیست مستی بند چشم از دید چشم
تا نماید سنگ، گوهر پشم، یشم
☯............................................................☯
«مولانا»
همچو اعمش کو کند داروی چشم
چه کشد در چشمها الا که یشم
☯............................................................☯
«مولانا»
تا یکی مو باشد از تو پیش چشم
در خیالت گوهری باشد چو یشم
یشم را آنگه شناسی از گهر
کز خیال خود کنی کلی عبر
یک حکایت بشنو ای گوهرشناس
تا بدانی تو عیان را از قیاس
☯............................................................☯
«مولانا»
زان سپس گوشت شود هم طبع چشم
گوهری گردد دو گوش همچو یشم
☯............................................................☯
«کاوه سوخک لاری(شکیب)»
ماه و پلنگ چشم او سبزه چشم یشم او
از کف سرمه سای شب باغ ستاره آورد
☯............................................................☯
«طغرای مشهدی»
به مطرب که دستش بود همچو یشم
نهد نی سرانگشت او را به چشم
☯............................................................☯
«سیدای نسفی»
زمینش ریخته از مرمر یشم
تماشا بر زمینش دوخته چشم
☯............................................................☯
«سیاوش کسرایی»
عود سیاهی رمیده از دل آتش ؟
مرمر یشمی تو یا شکوفه سنگی ؟
من نتوانم چشید رنگ نگاهت
سحر من ای سحر سبز رنگ چه رنگی ؟
☯............................................................☯
«جمالالدین عبدالرزاق»
گاهیچو سیم و گاه چو سیماب و گاه یشم
گاهی بلور ساده و گه در پر بها
☯............................................................☯
«ابن یمین»
مرا گریه چشم کافی چو نیست
در اندوه لعل مرصع به یشم
☯............................................................☯
«اثیر اخسیکتی»
از یشم زده ابر که خفتان فک بود
این یشم بیفتاد که اکلیل قلل شد
☯............................................................☯
«اقبال لاهوری»
سقف و دیوار و اساطین از عقیق
فرش او از یشم و پرچین از عقیق
☯............................................................☯
«امیرخسرو دهلوی»
اگر زین توتیا، روشن کنی چشم
به بینش باز دانی گوهر از یشم
☯............................................................☯
«جامی»
هیچ نادیده ای که مهره یشم
لعل و گوهر نمودیش در چشم
☯............................................................☯
«سنایی»
شکل پروین چو هفت مهرهٔ یشم
بر یکی جام مینموده به چشم
