☯............................................................☯
«یغمای جندقی»
ز می چون لعل سازی آتشین رنگ
خضر در چشمه حیوان بسوزد
ز جور پاسبانش بیم آن است
که آهم خانه کیوان بسوزد
☯............................................................☯
«یغمای جندقی»
اگر خاک فیروز که زر شود
دماوند که لعل و گوهر شود
همه ریگ صحرای ایوان کیف
شود گوهر و لعل بی کم و کیف
☯............................................................☯
«یغمای جندقی»
دُرّ دریای نجف را کردی از بد گوهری
لعل ها الماس پیکر جزع ها یاقوت گون
☯............................................................☯
«یغمای جندقی»
باردم دریای لعل آن گوهرین دندان ز جزع
عکس عادت را به مروارید نیسان پروری
☯............................................................☯
«وفایی شوشتری»
نه هر سنگ از بدخشان است لعلش می توان گفتن
بسی خون جگر باید که تا لعل بدخشان شد
☯............................................................☯
«وفایی شوشتری»
از طالع بیدار من این طبع گوهر بار من
در وصف لعل یار من گنجی ز گوهر آمده
☯............................................................☯
«وطواط»
دیده همی نثار کند بر خیال تو
هر لعل قیمتی که بخیزد بکان دل
☯............................................................☯
«وحشی بافقی»
گیرم که جهان آتش سوزنده بگیرد
بی آب شود جوهر یاقوت محالست
اینجا سر بازارچهٔ لعل فروشیست
مگشا سر صندوق که پر سنگ و سفالست
☯............................................................☯
«وحشی بافقی»
نه رخشان در ، سهیلی در سپهر جان فروزنده
که رنگ و روی آن آتش زند لعل بدخشان را
☯............................................................☯
«وحشی بافقی»
در قدح ریز از آن لعلی خورشید فروغ
که به یاقوت دهد پرتو اورنگ به وام
دلفریبی که در آیند روانی به سجود
زاهدان را چو شمیمی گذرد زان به مشام
☯............................................................☯
«وحشی بافقی»
ببینی پرتو خورشید رخشان
کز او سنگی شود لعل بدخشان
☯............................................................☯
«واعظ قزوینی»
ز یاقوت، خون از سر کان گذشت
که لعلش زمرد به الماس گشت
☯............................................................☯
«واعظ قزوینی»
چه گنجی؟ کز آن باره رخشان شده
ز بس لعل، کوه بدخشان شده!
☯............................................................☯
«هلالی جغتایی»
بود چون بحر و کان ز معنی پر
این یکی لعل دارد و آن یکی دُرّ
هر دو را خاتم و نگین کردند
نقش آن خاتم اینچنین کردند
☯............................................................☯
«نوعی خبوشانی»
چو آن گوهر زخاک و گل برآمد
گهر از چشم و لعل از دل برآمد
☯............................................................☯
«نظیری نیشابوری»
گل آمد و لعلم ز دل سنگ برآورد
اشک ز تماشای چمن رنگ برآورد
☯............................................................☯
«نظامی»
همایون گفت لعلی بود کانی
ز غارتگاهِ بَیّاعان نهانی
درآمد دولت شاهی به تاراج
نهاد آن لعل را بر گوشهٔ تاج
☯............................................................☯
«نظامی»
ز عکس روی آن خورشید رخشان
ز لعل آن سنگها شد چون بَدخشان
☯............................................................☯
«نظامی»
هرکه ز آموختن ندارد ننگ
دُر برآرد ز آب و لعل از سنگ
☯............................................................☯
«نظامی»
طالعش حوت و مشتری در حوت
زهره با او چو لعل با یاقوت
☯............................................................☯
«نظامی»
چون به افسون در آتش آرم نعل
کهربا را کنم به گوهر لعل
سنگ از اکسیر من گهر گردد
خاک در دست من به زر گردد
☯............................................................☯
«نظامی»
شه از لعل آن گوهر شاهوار
به گوهر خریدن درآمد به کار
☯............................................................☯
«نظامی»
از آن نکتهها مردم تیزهوش
پر از لعل و پیروزه کردند گوش
☯............................................................☯
«نظامی»
ز مرد نگینهای با آب و رنگ
دُر و لعل و فیروزه بی وزن و سنگ
یکی تاج زرین زمرد نگار
برآموده از لؤلؤی شاهوار
☯............................................................☯
«نظامی»
یکی نصفی لعل مدهون به زر
به از نار دانه چو یک نارتر
ز لعل و زمرد یکی تخته نرد
بساطی ز یاقوت و زر سرخ و زرد
☯............................................................☯
«نظامی»
کنون لعل و گوهر فروشی کند
خرد کی در این ره خموشی کند؟
نه پیشه نه بازارگانی نه زرع
چنین مایه را چون بود اصل و فرع؟!
☯............................................................☯
«نصرالله منشی»
سالها باید که تا یک سنگ اصلی زافتاب
لعل گردد در بدخشان یا عقیق اندر یمن
☯............................................................☯
«میرزا حبیب خراسانی»
عقیق اندر یمن لعل از بدخشان
که خیزد هر گهر از کان دیگر
☯............................................................☯
«میرزا حبیب خراسانی»
لعل بودیم در این خاک چرا سنگ شدیم
لاله بودیم در این دشت، چرا خار شدیم
☯............................................................☯
«مولانا»
یک پاره اخضر میشود، یک پاره عبهر میشود
یک پاره گوهر میشود، یک پاره لعل و کهربا
☯............................................................☯
«مولانا»
سنگ از خورشید شد یاقوت و لعل
چشم از خورشید شد بینای چرخ
☯............................................................☯
«مولانا»
شمس تبریز که سرمایه لعل است و عقیق
ما از او لعل بدخشان و عقیق یمنیم
☯............................................................☯
«مولانا»
چشمان خمار و روی رخشان داری
کان گوهر و لعل بدخشان داری
☯............................................................☯
«مولانا»
معدن لعل و عقیق مکتنس
بهترست از صد هزاران کان مس
☯............................................................☯
«مولانا»
بر یکی خر بار لعل و گوهرست
بر یکی خر بار سنگ و مرمرست
☯............................................................☯
«ملکالشعرا بهار»
اندرین کشور تبه گشت آسمانی گوهرم
لعل را کی در دل کوه بدخشان قیمتی است
وعدهٔ باغ وگلستانم مده کاز فرط یاس
بر دلم از باغ داغی، وز گلستان حسرتی است
☯............................................................☯
«ملکالشعرا بهار»
گفتی مه رخشانست، یا مهر درخشان است
یاکوه بدخشان است، پر لعل بدخشانی
☯............................................................☯
«ملا مسیح»
ز تاب روی آن خورشید رخشان
شد آتش معدن لعل بدخشان
☯............................................................☯
«ملا مسیح»
چو بشنید آن نوید شادمانی
که در کوه است جای لعل کانی