☯............................................................☯
«یغمای جندقی»
تا پراکنده شبه سیم تو بر درج عقیق
ریزد از جزع یمانم همه لعل جگری
☯............................................................☯
«یغمای جندقی»
حاصلم نی زآن عقیقی لعل جز اشک پیاپی
بهرهام کو زآن فروزان چهر جز آه دمادم
☯............................................................☯
«یغمای جندقی»
به لولو گه عقیق ناب می کند
گهی بر لاله سنبل می پراکند
شد آن رخشان صدف بعد از درنگی
نهان چون گوهری در زیرسنگی
☯............................................................☯
«وفایی شوشتری»
یمن از عقیق تو آیتی
چمن از رُخ تو روایتی
☯............................................................☯
«وطواط»
چمن باغ پر ثریا شد
خار و خارا عقیق و مینا شد
☯............................................................☯
«وحیدالزمان قزوینی»
خشکیده از آن نگار موزون
مانند عقیق در تنم خون
☯............................................................☯
«واعظ قزوینی»
رفیق راه طلب، راه را رفیق خوش است
عقیق دست دعا اشک چون عقیق خوش است
☯............................................................☯
«واعظ قزوینی»
سادهدل باش، اگر نور و صفا میخواهی
که کم از نقش شود، آب عقیق یمنی
☯............................................................☯
«هلالی جغتایی»
عقیقش خنده بر یاقوت کرده
ز شکر خنده جان را قوت کرده
☯............................................................☯
«نیر تبریزی»
زعفرانی از عطش رنگ شقیق
گشته از تاب درون نیلی عقیق
☯............................................................☯
«نیر تبریزی»
زعفرانی از عطش رنگ شقیق
گشته از تاب درون نیلی عقیق
☯............................................................☯
«نیر تبریزی»
بس که خون بارید بر خاک از هوا
شد عقیقستان زمین نینوا
☯............................................................☯
«نیر تبریزی»
آغشته بخون پیکر شاه مدنی بین
درۀ نجفی رنگ عقیق یمنی بین
☯............................................................☯
«نظیری نیشابوری»
یک کس به رنگ مهر سلیمان نگین نیافت
درحیرتم که کان عقیق یمن چه شد؟
☯............................................................☯
«نظامی»
وزین پس بر عقیق الماس میداشت
زمرد را به افعی پاس میداشت
☯............................................................☯
«نظامی»
عتابش گر چه میزد شیشه بر سنگ
عقیقش نرخ میبرید در جنگ
☯............................................................☯
«نظامی»
روان کرد از عقیق آن نقش زیبا
سخنهایی نگارینتر ز دیبا
☯............................................................☯
«نظامی»
عقیق از لعل من بر سر خورد سنگ
گل رویم ز روی گل برد رنگ
☯............................................................☯
«نظامی»
عقیق از تارک لؤلؤ برانگیخت
گهر میبست و مروارید میریخت
☯............................................................☯
«نظامی»
گهی سودی عقیقش را به انگشت
گه آوردی زنخ چون سیب در مشت
☯............................................................☯
«نظامی»
ای خون تو داده کوه را رنگ
ساکن شده چون عقیق در سنگ
☯............................................................☯
«نظامی»
آن نوحه که خون شود بدو سنگ
میکرد برآن عقیق گلرنگ
☯............................................................☯
«نظامی»
پهلو از پیه و گردن از خون پُر
این بهرنج از عقیق و آن از دُر
☯............................................................☯
«نظامی»
سیب چون لعل جامهای رحیق
نار بر شکل درجهای عقیق
☯............................................................☯
«نظامی»
زر از نقره کردن عقیق از بلور
رسانیدن میوه باشد به زور
☯............................................................☯
«نظامی»
عقیقی نیازرده بر مُهر خویش
نگینی به الماس ناگشته ریش
☯............................................................☯
«نظامی»
رواقی جداگانه دید از عقیق
ز بنیاد تا سر به گوهر غریق
☯............................................................☯
«نصرالله منشی»
سالها باید که تا یک سنگ اصلی زافتاب
لعل گردد در بدخشان یا عقیق اندر یمن
☯............................................................☯
«نسیمی»
(لب و دندان تو روح است و سخنهای تو دُر
دیگران گرچه عقیق و گهری میگویند)
☯............................................................☯
«میرزا حبیب خراسانی»
از این عمان گوهرزا برآید
بهر دم گوهر غلطان دیگر
عقیق اندر یمن لعل از بدخشان
که خیزد هر گهر از کان دیگر
☯............................................................☯
«مولانا»
هر چند مفلسم نپذیرم عقیق خرد
کان عقیق نادر ارزانم آرزوست
پنهان ز دیدهها و همه دیدهها از اوست
آن آشکار صنعت پنهانم آرزوست
☯............................................................☯
«مولانا»
گر روشن است و بر تو زند برق روشنش
میدان که کان لعل و عقیق است و معدنیست
☯............................................................☯
«مولانا»
چون بخندد آن عقیق قیمتی
صد هزاران دل گرفتارش نگر
سر برآر از مستی و بیدار شو
کار و بار و بخت بیدارش نگر
☯............................................................☯
«مولانا»
شمس تبریز که سرمایه لعل است و عقیق
ما از او لعل بدخشان و عقیق یمنیم
☯............................................................☯
«مولانا»
صبح چو آفتاب زد رایت روشناییی
لعل و عقیق میکند در دل کان گداییی
گر ز فلک نهان بود در ظلمات کان بود
گوهر سنگ را بود با فلک آشناییی
☯............................................................☯
«مولانا»
به شکرخنده بتا نرخ شکر میشکنی
چه زند پیش عقیق تو عقیق یمنی
☯............................................................☯
«مولانا»
ای لعل و عقیق و در و دریا و درست
فارغ از جای و پای بر جا و درست
☯............................................................☯
«مولانا»
گفت در گوش گُل و خندانش کرد
گفت با سنگ و عقیق کانش کرد
☯............................................................☯
«مولانا»
معدن لعل و عقیق مکتنس
بهترست از صد هزاران کان مس
☯............................................................☯
«مولانا»
آن یکی میگفت هی چه جای زر
از عقیق و لعل گوی و از گهر
خاص خاص مخزن سلطان ویست
بلک اکنون شاه را خود جان ویست
چه محل دارد به پیش این عشیق
لعل و یاقوت و زمرد یا عقیق
☯............................................................☯
«مولانا»
زانک او سنگ سیه بد این عقیق
آن عدوی نور بود و این عشیق
☯............................................................☯
«منوچهری»
سرو از عقیق باشد، کوه از عقار باشد
این مستعیر باشد، آن مستعار باشد
☯............................................................☯
«قطران تبریزی»
تا پدید آرد فلک سنگ و عقیق از یک زمین
تا پدید آرد جهان خار و رطب از یک خشب
بهره دشمنت بأدا سنگ و آن تو عقیق
قسمت دشمنت بادا خار و آن تو رطب
☯............................................................☯
«قطران تبریزی»
ز گال گردد با مهر او برنگ عقیق
عقیق گردد با کین او برنگ ز گال
☯............................................................☯
«قطران تبریزی»
پر در و عقیق است همه کوه و بساتین
پر عنبر و مشگ است همه دشت و بیابان
☯............................................................☯
«قاآنی»
تو لبی داری چو لعل و من سرشکی چون عقیق
نه ترا باید بدخشان نه مرا باید یمن
☯............................................................☯
«قاآنی»
مگر شقیق عقیقست و کوه کان یمن
که پر عقیق یمن شدکه از شقیق دمن
☯............................................................☯
«فردوسی»
عقیق و زبرجد برو ریختند
می و مشک و عنبر برآمیختند
همه زر و پیروزه بد جامشان
به روشن گلاب اندر آشامشان
☯............................................................☯
«فردوسی»
می اندر قدح چون عقیق یمن
به پیش اندرون لاله و نسترن
☯............................................................☯
«فرخی یزدی»
هر کس که دید لعل چو یاقوت دوست را
دیگر سخن ز رنگ عقیق یمن نگفت
☯............................................................☯
«فرخی سیستانی»
نگردد چو یاقوت هرگز بدخشی
نه سنگ سیه چون عقیق یمانی
نیاید به اندیشه از نیست هستی
نیاید به کوشیدن از جسم جانی
☯............................................................☯
«فخرالدین اسعد گرگانی»
بدین سان بود نُه مَه پیش رامین
عقیق تلخ با یاقوت شیرین
عقیقش آوریدی گنج مستی
چو یاقوتش بریدی رنج و سستی
عقیق از جام زرین گشته رخشان
چو یاقوتش ز پروین گشته خندان
☯............................................................☯
«فخرالدین اسعد گرگانی»
عقیق دو لبش پیروز گشته
جهان بر حال او دلسوز گشته
☯............................................................☯
«عطار»
کس چه داند تا درین بحر عمیق
سنگ ریزه قدر دارد یا عقیق
☯............................................................☯
«صفایی جندقی»
در جنان زهرا عقیق از جزع ریخت
رشته ی یاقوت در دامان گسیخت
☯............................................................☯
«صائب تبریزی»
سیاه روی عقیق از جدایی یمن است
کبود چهره یوسف ز دوری وطن است
☯............................................................☯
«صائب تبریزی»
تا از عقیق او به بدخشان سخن گذشت
از سنگ، لعل چون عرق از پیرهن گذشت
☯............................................................☯
«حافظ»
اگر به رنگِ عقیقی شد اشکِ من، چه عجب؟
که مُهرِ خاتَمِ لَعلِ تو هست همچو عقیق
☯............................................................☯
«حاجب شیرازی»
زمره مرجان و لئالی به رطل
کهرب و یاقوت و زبرجد به من
معدن فیروزه به نیشابور است
کان عقیق است اگر در یمن
☯............................................................☯
«جمالالدین عبدالرزاق»
چو کوه کوه عقیق و چو توده توده زر
چو پاره پاره روح و چو رشته رشته جان
☯............................................................☯
«جامی»
چون سهیلش رفیق سنگ آمد
سنگ در دم عقیق رنگ آمد