☯............................................................☯
«وحشی بافقی»
ای خوشا آن دستگاه کان ، که شد پرداخته
اصلش از جنسی که فیروزهست اصل گوهرش
مطبخی الحق که رضوان را میسر گرشود
گاه آتش آورد ، گاهی بر خاکسترش
☯............................................................☯
«وحشی بافقی»
که شد چون مشعل مهر منور
نگون از طاق این فیروزه منظر
☯............................................................☯
«واعظ قزوینی»
قدومش نشابور را چون نواخت
شرف کان فیروزه را زنده ساخت
☯............................................................☯
«واعظ قزوینی»
حصارش از آن گنبد چون سپهر
درخشنده چون هاله ماه و مهر
بر گنبدش آسمان در نظر
نمایان چو فیروزه از تاج زر
☯............................................................☯
«هلالی جغتایی»
ای خواجه مپندار که ما گوهر فردیم
وین حلقهٔ فیروزهٔ گردون صدف ماست
ما هیچکسانیم، که بر ما ز همه کس
خواری رسد و آن به حقیقت شرف ماست
☯............................................................☯
«هلالی جغتایی»
دیگری گفت بهر قوت قوت
گشت فیروزه حقهٔ یاقوت
☯............................................................☯
«هلالی جغتایی»
آسمان زد به رسم هر روزه
قلم زر به لوح فیروزه
☯............................................................☯
«نظیری نیشابوری»
چهره از لعلی قبایان بدخشانی کنی
باده با فیروزه خطان نشابوری زنی
☯............................................................☯
«نظامی»
طوافی زد در آن فیروزه گلشن
میان گلشن آبی دید روشن
☯............................................................☯
«نظامی»
شه ار هست کاوس فیروزه تاج
ز من بایدش خواستن تخت عاج
☯............................................................☯
«نظامی»
به فرخندگی شاه فیروز بخت
یکی روز برشد به فیروزه تخت
☯............................................................☯
«نظامی»
بود درین گنبد فیروزه خشت
تازه ترنجی ز سرای بهشت
☯............................................................☯
«نظامی»
شاه قویطالعِ فیروزچنگ
گلبن این روضه فیروزه رنگ
☯............................................................☯
«نظامی»
گاه بدین حقهٔ فیروزه رنگ
مهره یکی ده بهدر آرد ز چنگ
☯............................................................☯
«نظامی»
لاله گهر سوده و فیروزه گل
یک نفسه لاله و یک روزه گل
☯............................................................☯
«نظامی»
مرکز این گنبد فیروزه رنگ
بر تو فراخست و بر اندیشه تنگ
☯............................................................☯
«ملکالشعرا بهار»
آفتابی لطیف و هر روزه
آسمانی چو طشت فیروزه
طاق و ایوان و گنبد و کاشی
شهر را کرده پر ز نقاشی
☯............................................................☯
«ملا مسیح»
سه قله دارد آن کوه فلک سر
ز سیم تاب و از فیروزه و زر
☯............................................................☯
«مشتاق اصفهانی»
شیشه فیروزه از چرخ و می لعل از شفق
ساغر سیمین ز ماه و جام زرین ز آفتاب
بسکه عالم از تو لبریز سرود عشرتست
آید از هرسو درین کشور به گوش شیخ و شاب
☯............................................................☯
«مشتاق اصفهانی»
کسیکه خاتم فیروزه فلک چو نگین
ز نام نامی او گشته است صاحب نام
کسیکه نکهت خلقش بود حیات جهان
بدان صفت که با رواح زندهاند اجسام
☯............................................................☯
«کاوه سوخک لاری (شکیب)»
آسمان آیینۀ چشمانِ نیشابوری ات
آبیِ فیروزه اش بر طاقِ گردون کرده ای
آرشِ چشمانت اَر کشورگشایی می کند
ای کمان ابرو هدف بر رودِ جیحون کرده ای
☯............................................................☯
«قطران تبریزی»
تو بربستی درختان را هم از بیجاده پیرایه
تو پوشیدی چمنها را هم از فیروزه پیراهن
☯............................................................☯
«قطران تبریزی»
مانده زیر حلقه تو این دل فیروزه گون
همچو فیروزه فراز حلقه انگشتری
با رخ جانان ترا باشد همیشه آشتی
با روان من ترا باشد همیشه داوری
☯............................................................☯
«قصاب کاشانی»
نامش ز شرف نقش به فیروزه من نیست
قصاب غمش همدم امروزه من نیست
☯............................................................☯
«قدسی مشهدی»
چون رفت ازین گنبد فیروزه حصار
معمار زمانه، نقطه نُه پرگار
بر لوح فلک گشت رقم تاریخش
افسوس افسوس از امیر معمار
☯............................................................☯
«قدسی مشهدی»
ز رشک سبزهزار کوه کشمیر
ز غم فیروزه در معدن شود پیر
☯............................................................☯
«قاآنی»
جهان ویرانهیی در ساحت اقلیم معمورش
فلک فیروزهیی در خاتم اقبال فیروزش
☯............................................................☯
«قاآنی»
چو شد ز اختران دوش این سبز طارم
درآگین چو اورنگ فیروزهٔ جم
☯............................................................☯
«قاآنی»
سنگ را بیجاده سازد حزمش از یک التفات
خاک را فیروزه سازد عزمش از یک اهتمام
☯............................................................☯
«فصیحی هروی»
هر شبم داغی چنان در گلخن تن بشکفد
کز عقیقی اشکم این فیروزه گلشن بشکفد
☯............................................................☯
«فرخی سیستانی»
همی تا در شب تاری ستاره تابد از گردون
چو بر دیبای فیروزه فشانده لؤلؤ لالا
گهی چون آینه چینی نماید ماه دو هفته
گهی چو مهره سیمین نماید زهره زهرا
☯............................................................☯
«فخرالدین اسعد گرگانی»
به مهر اندر چو گل یک روزه باشی
نه چون یاقوت و چون فیروزه باشی
☯............................................................☯
«عطار»
شده فیروزه گردون خروشان
ز بانگ طرقوی سبز پوشان
☯............................................................☯
«عطار»
بپیش درش از فیروزه، تختی
مرصّع کرده از یاقوت لختی
☯............................................................☯
«صفایی جندقی»
تا عقیق لعلت از الماس خط فیروزه فام
هر دم از جزع یمان صد شاخه مرجان کنم
جان دهم و ز رنج هجرانش صفایی وارهیم
مشکلی این سان به کاری مختصر آسان کنم
☯............................................................☯
«صائب تبریزی»
ز خط سبز شد فیروزه ای لعل نگار ما
جواهر سرمه ای می خواست چشم اشکبار ما
☯............................................................☯
«سیدای نسفی»
به رشته چون گهر گردیده پابست
گرفته تکمه فیروزه بر دست
☯............................................................☯
«سلیمی جرونی»
به معماری که بر فیروزه درگاه
گهی مهر آورد گاهی برد ماه
☯............................................................☯
«سراینده فرامرزنامه»
عقیق و زبرجد برو برنگار
همان لعل و فیروزه بد صدهزار
☯............................................................☯
«سراینده فرامرزنامه»
ز پیل و ز فیروزه و تخت و تاج
ز دیبا و اطلس هم از عاج و ساج
☯............................................................☯
«سراینده فرامرزنامه»
ز یاقوت و فیروزه و سیم و زر
صدوبیست خروار بر باربر
☯............................................................☯
«سراینده فرامرزنامه»
یکی خوش سرا دید آراسته
ز فیروزه و لعل پیراسته
☯............................................................☯
«سراینده فرامرزنامه»
ز یاقوت و فیروزه و گوهران
ز لعل و زبرجد کران تا کران
☯............................................................☯
«سراینده فرامرزنامه»
همه سر به سر لعل و فیروزه بود
ز یاقوت و از گوهر نابسود
عقیق و زبرجد فزون از شمار
سراسر بفرمود کردند بار
☯............................................................☯
«آذر بیگدلی»
شنیدم یکی شاه فیروزبخت
ز لعل و ز فیروزه اش تاج و تخت
☯............................................................☯
«آذر بیگدلی»
بیا ساقی، آن جام فیروزه گون
چو فیروزه در دست دارد شگون
بمن ده، که فیروزیم آرزوست
همه روزه، این روزیم آرزوست
☯............................................................☯
«ادیب الممالک»
ای دریغا کهربا با امزیک و فیروزه نگین
آن بصافی بی نظیر و این بخوبی بی قرین
☯............................................................☯
«ادیب الممالک»
تا خاتم فیروزه مرا یار فرستاد
فیروزیم از خاتمه کار فرستاد