گوهرسنگ، میتواند یک کانی یا سنگ باشد که دارای معیارهای 4C's (Color, Carat, Cut, Clarity) هستند که پس از تراش یا فستزنی و پولیش، در جواهرات و وسائل تزئینی به کار میرود و یا به تنهایی به فروش میرسند.
گوهرسنگها یک کالای مهم در بازار امروزی محسوب میشوند. هزاران سال است که به دلیل زیبایی، خواص متافیزیکی و کاربردهای تجاری مورد توجه بودهاند. در زمانهای گذشته، چیزهایی مانند گوهرسنگهای مصنوعی وجود نداشت، اما امروزه کاملاً رایج هستند.
گوهرسنگها در زیبایی و تنوع رنگی بسیار متنوع هستند و در طیف گستردهای از رنگهای چشمنواز یافت میشوند. گاهی بعضی از گوهرسنگها در حالت طبیعی زیبایی کمی دارند و ممکن است شبیه سنگها یا قلوهسنگهای معمولی به نظر برسند. پس از تراش و پولیش ماهرانه، رنگ و درخشندگی کامل یک گوهر نمایان میشود.
گوهرسنگهای طبیعی
این گوهرسنگها در محیطهای طبیعی و بدون دخالت انسان شکل گرفتهاند. آنها به روشهای مختلفی در محیطهای گوناگون از ترکیبات شیمیایی متفاوتی تشکیل میشوند. تا زمانی که در جواهرات ما ظاهر شوند، تراشیده یا صیقل داده شدهاند، اما تحت هیچگونه عملیات یا تغییری قرار نگرفتهاند.
گوهرسنگهای اصیل
گوهرسنگهای اصیل، در واقع همان گوهرسنگهای طبیعی هستند که به شکلی برای بهبود ظاهرشان تحت عملیات بهسازی قرار گرفتهاند. درصد بالایی از گوهرسنگهای طبیعی برای بهبود ظاهرشان در تولید جواهرات، بهسازی میشوند.
گوهرسنگهای مصنوعی
یک گوهرسنگ مصنوعی، خواص فیزیکی، شیمیایی و نوری سنگ طبیعی را داراست، اما در آزمایشگاه و توسط انسانها ساخته شده است. امروزه، نسخههای مصنوعی تقریباً از تمام گوهرسنگهای محبوب در دسترس هستند. برخی از گوهرسنگهای مصنوعی مدرن، طبیعیتر به نظر میرسند و شناسایی آنها دشوارتر است، اما یک جواهرساز یا گوهرشناس باتجربه معمولاً میتواند آنها را تشخیص دهد.
گوهرسنگهای تقلبی یا شبیهسازی شده
گوهرسنگهای تقلبی میتوانند هر چیزی باشند که شبیه یک گوهرسنگ طبیعی است اما خواص فیزیکی یا ترکیب شیمیایی یکسانی ندارد. این اقلام معمولاً بسیار ارزانتر از اشکال طبیعی هستند. گوهرسنگهای تقلبی اغلب از شیشه یا پلاستیک ساخته میشوند و بیشتر آنها به راحتی توسط یک جواهرساز یا گوهرشناس قابل تشخیص هستند.
گوهرسنگهای عملآوری شده
تعدادی تکنیک برای بهبود رنگ و ظاهر گوهرسنگهای طبیعی و مصنوعی استفاده میشود. زیبایی گوهرسنگ بهبود مییابد تا جذابیت و تقاضای آن افزایش یابد. احتمالاً قدیمیترین روش، عملیات حرارتی برای بهبود یا تغییر رنگ گوهرسنگها است.
زیبایی و ظاهر
یک گوهرسنگ به ویژه برای زیبایی یا کمال آن ارزشمند است، بنابراین ظاهر تقریباً همیشه مهمترین ویژگی گوهرسنگها است. زیبایی گوهرسنگ به رنگ، اندازه، شکل و درخشندگی و بسیاری از معیارهای دیگر آن بستگی دارد. رنگ مهمترین ویژگی گوهرسنگ است در حالی که سایر ویژگیهای دیگر هم مانند اندازه و شکل نیز مهم هستند.
دوام و سختی
دوام و سختی جنبههای دیگری هستند که به عنوان ویژگیهای مهم یک گوهرسنگ در نظر گرفته میشوند. صرف نظر از اینکه یک گوهرسنگ چقدر زیبا به نظر میرسد، برای اینکه به عنوان یک گوهرسنگ مناسب باشد، باید به طور معقولی بادوام و سخت باشد. راههای مختلفی برای در نظر گرفتن سختی وجود دارد، اما اصلیترین مورد برای گوهرسنگها، مقاومت آنها در برابر سایش است.
کمیابی
کمیابی نیز برای گوهرسنگ مطلوب است. کمیابی یک گوهرسنگ حس انحصار و ارزشی را منتقل میکند که تمایل ما را به داشتن آن افزایش میدهد. کمیابی قیمتهای تعیین شده برای گوهرسنگها و جواهرات معروف در سراسر جهان را تعیین میکند. گوهرسنگها ممکن است به دلایل مختلفی کمیاب باشند. گاهی رنگ یا شفافیت استثنایی گوهرها باعث میشود که به عنوان گوهرسنگهای کمیاب شناخته شوند.
ظاهر
مد، اعتقادات و آداب و رسوم اجتماعی نیز در تعیین اهمیت یک گوهرسنگ نقش دارند. امروزه، زیورآلات گوهرسنگی نیز به عنوان یک روند مد پوشیده میشوند. جایی که بسیاری از مردم نیز از گوهرسنگها به عنوان اعتقادات و آداب و رسوم اجتماعی استفاده میکنند. از زمانهای قدیم، مردم باور داشتند که گوهرسنگهای رنگی دارای قدرتهای جادویی ذاتی هستند.