مورگانیت از نام بانکدار و کلکسیونر آمریکایی جی پی مورگان نامگذاری شده است. مورگانیت که با نامهای «بریل صورتی»، «رز بریل»، «زمرد صورتی»، و «بریل سزیان (یا سزیین)» نیز شناخته میشود، گونهای کمیاب از بریل با کیفیت نگینی به رنگ صورتی روشن تا رز است.
انواع نارنجی/زرد مورگانیت نیز یافت می شود. رنگ صورتی مورگانیت ناپایدار است و با حرارت دادن به 500 درجه سانتیگراد محو می شود. رنگ را می توان با بمباران رادیواکتیو بازیابی کرد.
مورگانیت از سال 2010 به طور قابل توجهی محبوبیت پیدا کرده است. مورگانیت با رنگ صورتی مایل به نارنجی از سایر انواع بریل متمایز می شود. بعد از یاقوت کبود ، مورگانیت دومین گوهر رنگی پرطرفدار است که امروزه به عنوان سنگ مرکزی در حلقه های نامزدی استفاده می شود. این طیف رنگی برای بسیاری از افراد جذاب است و ظاهری جذاب در پایه های جواهرات رزگلد دارد که بر محبوبیت آنها نیز افزوده شده است.
مقدار کمی منگنز عامل رنگ طبیعی در مورگانیت است. بیشتر مورگانیت دارای رنگ طبیعی است که بسیار روشن است، مخصوصاً زمانی که به نگین های دو قیراط یا کمتر تراش داده شود. به عنوان یک راهنمای کلی، برای بهترین ظاهر در مورگانیت، گوهرسنگهای تراش خورده از مورگانیت باید حداقل دو قیراط اندازه داشته باشند.
| عنوان ها | خصوصیات فیزیکی مورگانیت |
| فرمول شیمیایی | Be3Al2(Si6O18) |
| رنگ | صورتی، صورتی کمرنگ |
| سیستم کریستالی | هگزاگونال |
| سختی Mohs | 8 - 7.5 |
| وزن مخصوص | 2.71 - 2.90 |
| ضریب شکست | 1.573 - 1.600 |
مورگانیت به عنوان گونهای از بریل، دارای سختی موس 7.5 تا 8 است. در مقایسه با زمرد، مورگانیت نسبتاً عاری از ادخال و شکستگی است. این باعث می شود در جواهرسازی از زمرد بادوام تر باشد.
سه نوع مورگانیت در بازار گوهرسنگ ها و جواهرات وجود دارد: مورگانیت طبیعی، مورگانیت مصنوعی و مورگانیت بدلی. تفاوت ها را در زیر توضیح می دهیم.
1.مورگانیت طبیعی گوهرسنگی است که در داخل زمین در اثر فرآیندهای طبیعی شکل گرفته است. این با ارزش ترین نوع مورگانیت است و بسیاری از خریداران آن را ترجیح می دهند.
2.مورگانیت مصنوعی (همچنین به عنوان مورگانیت رشد یافته در آزمایشگاه یا مورگانیت ساخته شده در آزمایشگاه شناخته می شود) یک ماده ساخته شده توسط انسان با ترکیب شیمیایی، ساختار کریستالی و خواص فیزیکی مشابه مورگانیت طبیعی است. تفاوت مهم این است که مورگانیت طبیعی در زمین تشکیل شده و ماده کمیاب است. از طرف دیگر، مورگانیت مصنوعی یک ماده ساخته دست بشر است که می تواند در صورت تقاضا در مقادیر نامحدود تولید شود.
3.مورگانیت بدلی یک ماده ساخته دست بشر است که به سادگی شبیه مورگانیت است. نادر نیست و به طور کلی با قیمتی بسیار پایین تر از مورگانیت طبیعی یا مورگانیت مصنوعی به فروش می رسد. بسیاری از مردم با کمال میل جواهرات بدلی را خریداری می کنند، زیرا ظاهری عالی دارند و با قیمتی پایین دارد.
اگر قصد دارید پول زیادی را برای جواهرات مورگانیت خرج کنید، مهم است که بدانید گوهری که میخرید طبیعی است یا ساخته دست انسان زیرا مورگانیت طبیعی با قیمت بسیار بالاتری نسبت به جایگزین های مصنوعی به فروش می رسد. شما نمی خواهید بهای یک جواهر طبیعی را بپردازید و جایگزینی مصنوعی را به خانه ببرید!
اگر در مورد گوهرسنگ شک دارید، می توانید آن را برای درجه بندی و شناسایی به آزمایشگاه گوهرشناسی ارسال کنید. معمولاً می توان این کار را با هزینه ای انجام داد که در مقایسه با ارزش جواهر بسیار ناچیز است.
مقادیر تجاری بریل صورتی(نامی که مورگانیت در آن زمان با آن شناخته می شد) با رنگی غنی برای اولین بار در سال 1910 در ماداگاسکار کشف شد.
جورج کونز، گوهرشناس ارشد تیفانی، نمونه هایی از این ماده را برای آزمایش های کانی شناسی و گوهرشناسی به دست آورد و پیدا کرد. کونز تصمیم گرفت که این جواهر به نام جان پیرپورت مورگان، سرمایهدار و بانکدار آمریکایی نامگذاری شود.
ماداگاسکار اولین منبع گوهرسنگ مورگانیت شد و مواد تولید شده در آنجا رنگ صورتی پررنگ داشت. ذخایر تجاری دیگر بعداً در افغانستان، برزیل ، موزامبیک، نامیبیا و ایالات متحده ( کالیفرنیا و مین ) یافت شد. امروزه بیشتر ذخایر مورگانیت جهان در ایالت میناس گرایس برزیل استخراج می شود.